[x] ปิดหน้าต่างนี้
Powered by สำนักงานส่งเสริมพระกรรมฐาน มัชฌิมา :: สระบุรี
" ปณิธาน เพื่อผดุงพระกรรมฐาน มัชฌิมา แบบลำดับ"
   

สมัครสมาชิก ลืมรหัสผ่าน
 
 

  

ธรรมะในวัด
วิธีแก้ง่วง ที่พระพุทธเจ้าทรงตรัสแสดงแก่ พระโมคคัลลานะ

พฤหัสบดี ที่ 16 เดือน สิงหาคม พ.ศ.2555


พระสุตตันตปิฎก  อังคุตตรนิกาย  สัตตกนิบาต  ๖.อัพยากตวรรค  ๘.จปลายมานสูตร
 
                  ๘. จปลายมานสูตร
               ว่าด้วยอุบายแก้ความง่วง
            [๖๑]    ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้
            สมัยหนึ่ง    พระผู้มีพระภาคประทับอยู่    ณ    เภสกฬามิคทายวัน    เขตกรุง
สุงสุมารคิระ    แคว้นภัคคะ    สมัยนั้นแล    ท่านพระมหาโมคคัลลานะ    กำลังนั่งง่วงอยู่
ที่หมู่บ้านกัลลวาลมุตตคาม    แคว้นมคธ    พระผู้มีพระภาคทอดพระเนตรเห็นท่าน
พระมหาโมคคัลลานะกำลังนั่งง่วงอยู่    ใกล้หมู่บ้านกัลลวาลมุตตคาม    แคว้นมคธ
ด้วยตาทิพย์อันบริสุทธิ์เหนือมนุษย์    แล้วได้ทรงหายไปจากป่าเภสกลามิคทายวัน
เขตกรุงสุงสุมารคิระ    แคว้นภัคคะ    ไปปรากฏต่อหน้าท่านพระมหาโมคคัลลานะใกล้
หมู่บ้านกัลลวาลมุตตคาม    แคว้นมคธ    เหมือนบุรุษมีกำลังเหยียดแขนออกหรือ
คู้แขนเข้า    ฉะนั้น
            พระผู้มีพระภาคได้ประทับนั่งบนพุทธอาสน์ที่ปูลาดไว้๑แล้ว    ได้ตรัสกับท่าน
พระมหาโมคคัลลานะดังนี้ว่า    “เธอง่วงหรือ    โมคคัลลานะ    เธอง่วงหรือ    โมคคัลลานะ”
            ท่านพระมหาโมคคัลลานะกราบทูลว่า    “อย่างนั้น    พระพุทธเจ้าข้า”
            พระผู้มีพระภาคตรัสว่า
            ๑.    เมื่อเธอมีสัญญาอยู่อย่างไร    ความง่วงนั้น    ย่อมครอบงำเธอได้    เธออย่า
ได้มนสิการถึงสัญญานั้น    อย่าได้ทำสัญญานั้นให้มาก    เป็นไปได้ที่เมื่อเธออยู่อย่างนั้น
จะละความง่วงนั้นได้
            ๒.    ถ้าเมื่อเธออยู่อย่างนั้น    ยังละความง่วงนั้นไม่ได้    เธอพึงตรึกตรองพิจารณา
ธรรมตามที่ได้สดับมา    ได้เล่าเรียนมา    เป็นไปได้ที่เมื่อเธออยู่อย่างนั้น    จะละความง่วง
นั้นได้
  ๓.    ถ้าเมื่อเธออยู่อย่างนั้น    ยังละความง่วงนั้นไม่ได้    เธอพึงสาธยายธรรมตาม
ที่ได้สดับมา    ได้เล่าเรียนมาโดยพิสดาร    เป็นไปได้ที่เมื่อเธออยู่อย่างนั้น    จะละความง่วง
นั้นได้
            ๔.    ถ้าเมื่อเธออยู่อย่างนั้น    ยังละความง่วงนั้นไม่ได้    เธอพึงยอนช่องหูทั้ง    ๒    ข้าง
ใช้มือบีบนวดตัว    เป็นไปได้ที่เมื่อเธออยู่อย่างนั้น    จะละความง่วงนั้นได้
            ๕.    ถ้าเมื่อเธออยู่อย่างนั้น    ยังละความง่วงนั้นไม่ได้    เธอพึงลุกขึ้นยืน    ใช้น้ำลูบตา
เหลียวดูทิศทั้งหลาย    แหงนดูดาวนักษัตร    เป็นไปได้ที่เมื่อเธออยู่อย่างนั้น    จะละความ
ง่วงนั้นได้
            ๖.    ถ้าเมื่อเธออยู่อย่างนั้น    ยังละความง่วงนั้นไม่ได้    เธอพึงมนสิการถึงอาโลก-
สัญญา(ความกำหนดหมายแสงสว่าง)    ตั้งสัญญาว่าเป็นกลางวันไว้    คือกลางวัน
อย่างไร    กลางคืนก็อย่างนั้น    กลางคืนอย่างไร    กลางวันก็อย่างนั้น    มีใจเปิดเผย
ไม่มีอะไรหุ้มห่อ    ทำจิตให้โปร่งใส    เป็นไปได้ที่เมื่อเธออยู่อย่างนั้น    จะละความง่วงนั้นได้
            ๗.    ถ้าเมื่อเธออยู่อย่างนั้น    ยังละความง่วงนั้นไม่ได้    เธอพึงอธิษฐานจงกรม
กำหนดหมายเดินกลับไปกลับมา    สำรวมอินทรีย์ภายใน    มีใจไม่คิดไปภายนอก
เป็นไปได้ที่เมื่อเธออยู่อย่างนั้น    จะละความง่วงนั้นได้
            ถ้าเมื่อเธออยู่อย่างนั้น    เธอยังละความง่วงนั้นไม่ได้    ก็พึงสำเร็จสีหไสยา(การ
นอนดุจราชสีห์)โดยตะแคงข้างขวา    ซ้อนเท้าเหลื่อมเท้า    มีสติสัมปชัญญะ    ทำอุฏฐาน-
สัญญา(กำหนดหมายว่าจะลุกขึ้น)ไว้ในใจ    พอตื่น    ก็รีบลุกขึ้นด้วยตั้งใจว่า‘เราจักไม่
ประกอบความสุขในการนอน    ไม่ประกอบความสุขในการเอกเขนก    ไม่ประกอบ
ความสุขในการหลับ’    โมคคัลลานะ    เธอพึงสำเหนียกอย่างนี้แล
            โมคคัลลานะ    เพราะเหตุนั้นแล    เธอพึงสำเหนียกอย่างนี้ว่า    ‘เราจักไม่ชูงวง(๒)
เข้าไปยังตระกูล’    เธอพึงสำเหนียกอย่างนี้แล



 ๑ พุทธอาสน์ที่ปูลาดไว้  หมายถึง  พุทธอาสน์  คือ  ตั่ง  เตียง  แผ่นกระดาน  แผ่นหิน  หรือกองทรายที่ภิกษุผู้
   บำเพ็ญเพียรปูลาดไว้เพื่อเป็นที่ประทับของพระผู้มีพระภาคที่จะเสด็จมาให้โอวาท  ถ้าหาอาสนะอย่างนั้นไม่ได้
   จะใช้ใบไม้แห้งปูลาดก็ได้  โดยลาดสังฆาฏิไว้บน  นี้เป็นธรรมเนียมปฏิบัติสำหรับภิกษุผู้บำเพ็ญเพียร  (องฺ.ฉกฺก.อ.
   ๓/๕๕/๑๓๕,  องฺ.ฉกฺก.ฏีกา  ๓/๕๕/๑๔๗)
(๒)งวง  ในที่นี้หมายถึงมานะ  (องฺ.สตฺตก.อ.  ๓/๖๑/๑๙๒)

 


เข้าชม : 518


ธรรมะในวัด 5 อันดับล่าสุด

      เฉลยบทธรรมคำย่อที่ให้ไว้ ประจำ ปี พ.ศ. 2555 29 / ม.ค. / 2557
      คติธรรม บทที่ 1 ปี 2557 แด่ท่านทั้งหลาย 29 / ม.ค. / 2557
      โปรดตั้งศรัทธา ในพระพุทธคุณ แม้ผู้ตั้งใน พุทธคุณ เพียงชั่วขณะหนึ่ง ก็เป็นบุญ 29 / ม.ค. / 2557
      ทำเนียบ ศิษย์กรรมฐาน ยุคครูปัญญาวุธคุณ (สำอางค์) 29 / ม.ค. / 2557
      เกี่ยวกับ หลวงปู่สุก ไก่เถื่อน 29 / ม.ค. / 2557
      บวชด้วยศรัทธา ปฏิบัติตน ถึง ฌาน 4 แม้ไม่เคยพบพระพุทธเจ้า 17 / ธ.ค. / 2556
      ที่นี่ไม่วุ่นวาย ที่นี่ไม่ขัดข้อง แต่ไม่ใช่ที่เป็น สถานที่ นะ เจริญพร 8 / ธ.ค. / 2556
      อภัยทาน กับ ธรรมทาน ทานใดมีอานิสงค์มากกว่า 7 / ต.ค. / 2556
      ชีวิตของเรา ไม่เป็นของยั่งยืน เป็นของที่จะต้องตายลงโดยแน่นอน 7 / ต.ค. / 2556
      กายกับใจเป็นที่เกิดของความสุขและความทุกข์ ความดีและความชั่วเกิดที่กายกับใจ 7 / ต.ค. / 2556


 





สำนักงานส่งเสริมพระกรรมฐาน มัชฌิมา :: สระบุรี : : มัชฌิมา กรรมฐาน แบบลำดับ.สำหรับผู้ดูแลระบบ