พิมพ์

[raponsan]

.



คำพังเพยจีน ภาษิตจีน 谚语

有钱能使鬼推磨
yǒu qián néng shǐ guǐ tuī mò
มีเงินใช้ผีโม่แป้งได้

เป็นสำนวนจีนเชิงลบ ใช้เงินทำเรื่องไม่ดี

    有钱 มีเงิน
    能使 สามารถทำให้
    鬼 ผี
    推磨 ผลักโม่ให้โม่แป้ง

                         โดย เหล่าซือสุวรรณา


ขอบคุณที่มา : Suwanna Future C | 8 มีนาคม 2022
https://www.facebook.com/photo.php?fbid=5321677611197736&set=a.466217298879163&id=100064726894782




"มีเงินจ้างผีให้โม่แป้งได้"

วันนี้มีใครนึกถึงสำนวนนี้เหมือนแอดมินบ้างคะ  สำนวนนี้ก็เป็นอีกสำนวนหนึ่งที่มาจากภาษาจีนค่ะ แปลตรงไปตรงมาไม่มีดัดแปลง

“有钱能使鬼推磨”
you3-qian2-neng2-shi2-gui3-tui1-mo4

有钱 you3-qian2 = มีเงิน รวย
使 shi3 = ใช้ (ใช้งานคน) (ขยายเป็น 使唤 shi3-huan ได้）
鬼 gui3 = ผี
推 tui1 = ผลัก
磨 mo4 = โม่
(推磨 ก็คือ ผลักโม่ให้มันหมุน ซึ่งก็แปลมาว่า โม่แป้ง นั่นเอง)

ข้อมูลจาก baidu.baike เขาว่าสำนวนนี้มีต้นตอมาจากหนังสือของ 鲁褒 (Lu Bao) ในสมัยจิ้นตะวันตก (西晋) ที่ชื่อว่า《钱神论》แปลว่า เรื่องเกี่ยวกับ "เทพเจ้าเงิน"

แค่ชื่อหนังสือก็ตรงประเด็นแล้วใช่ไหมคะ

ในหนังสือว่าไว้ว่า..
“有钱可使鬼，而况人乎”
you3-qian2-ke3-shi2-gui3, er2-kuang4-ren2-hu
"มีเงินใช้ผียังได้ อย่าว่าแต่คน"

เจ็บฉึกๆเลยทีเดียว..
ดูไปแล้ว "คน" ไม่ว่าจะวิวัฒนาการมากี่ร้อยกี่พันปี ธรรมชาติก็ไม่เคยเปลี่ยนเลยนะคะ

祝大家长假愉快
ขอให้ทุกคนมีความสุขในวันหยุดยาวค่ะ


ขอบคุณที่มา : Facebook Mandarin Theory | 24 กรกฎาคม 2020
https://www.facebook.com/photo?fbid=1616825018495553&set=a.506231854839352


ขอบคุณภาพจาก เฟซบุ้ค นิยายเด็กดี : Niyay Dek-D , 30 มิถุนายน 2018 


มีเงินใช้ผีโม่แป้ง

"มีเงินใช้ผีโม่แป้ง" มีที่มาจากสำนวนจีนซึ่งแปลได้ว่า มีเงินก็ใช้ผีโม่แป้งได้

สำนวนนี้หมายถึง หากใช้เงินเป็นเครื่องล่อใจ ก็สามารถว่าจ้างคนทุกคนให้ทำงานต่างๆ ที่เป็นประโยชน์แก่ผู้ว่าจ้างได้ ไม่ว่าผู้รับจ้างจะเต็มใจหรือรู้สึกผิดหรือไม่ก็ตาม เช่น เมื่อก่อนนายทุนเจ้าของบริษัทมักมีปัญหากับสหภาพแรงงาน แต่พอให้เงินรางวัลหัวหน้าสหภาพแรงงานมากขึ้นก็กลายเป็นฝ่ายเจ้าของบริษัทไป กลับไปเกลี้ยกล่อมลูกจ้างให้ยอมทำตามเจ้าของบริษัท อย่างนี้เรียกว่า "มีเงินใช้ผีโม่แป้งได้"

สำนวนนี้มีเรื่องเล่าว่า มีผีผอมอดอยากตนหนึ่งได้รับคำแนะนำจากผีที่ตายไปก่อนว่า ถ้าเที่ยวหลอกหลอนมนุษย์ ก็จะได้ของเซ่นไหว้ดี ๆ ผีผอมตนนั้นจึงรีบทำตาม แต่เป็นเพราะอารามผลีผลาม จึงเข้าไปในบ้านของชายยากจน เมื่อเข้าไป เห็นในครัวมีแต่โม่หินตั้งอยู่ มีแป้งที่โม่ค้างอยู่ จึงจับโม่หินนั้นโม่แป้งไปเรื่อย ๆ เพื่อให้เจ้าของบ้านกลัวเสียง ฝ่ายเจ้าของบ้านกลับคิดว่าสวรรค์เห็นใจตนที่ยากจนเข็ญใจ จึงส่งผีมาโม่แป้งให้

เรื่องนี้ภายหลังได้เล่ากันต่อ ๆ มา จนกระทั่งผิดเพี้ยนเกิดเป็นสำนวนในภายหลังว่า "มีเงินใช้ผีโม่แป้ง"


ขอขอบคุณ :-
ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๙ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๕ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น. | มีเงินใช้ผีโม่แป้ง (๑๙ สิงหาคม ๒๕๕๕)
URL : http://legacy.orst.go.th/?knowledges=มีเงินใช้ผีโม่แป้ง-๑๙-สิ 

[raponsan]

.



สำนวนจีน มีเงินก็ใช้ผีโม่แป้งได้
August 23, 2025 | by chinatalks
https://www.chinatalks.co/learnchinese/สำนวนจีน-มีเงินก็ใช้ผีโม่แป้งได้/

 

มีเงินก็ใช้ผีโม่แป้งได้ 有钱能使鬼推磨 หมายถึง หากใช้เงินเป็นเครื่องล่อใจ ก็สามารถว่าจ้างคนทุกคนให้ทำงานต่างๆ ที่เป็นประโยชน์แก่ผู้ว่าจ้างได้ ไม่ว่าผู้รับจ้างจะเต็มใจหรือรู้สึกผิดหรือไม่ก็ตาม

สำนวนนี้มีเรื่องเล่าว่า

มีผีผอมอดอยากตนหนึ่ง ได้รับคำแนะนำจากผีที่ตายไปก่อนว่า ถ้าเที่ยวหลอกหลอนมนุษย์ ก็จะได้ของเซ่นไหว้ดี ๆผีผอมตนนั้นจึงรีบทำตาม แต่เป็นเพราะผลีผลามจึงเข้าไปในบ้านของชายยากจน แต่เมื่อผีเข้าไป เห็นในครัวมีแต่โม่หินตั้งอยู่ มีแป้งที่โม่ค้างอยู่ จึงจับโม่หินนั้นโม่แป้งไปเรื่อย ๆ เพื่อให้เจ้าของบ้านกลัวฝ่ายเจ้าของบ้านกลับคิดว่า เป็นเพราะสวรรค์เห็นใจตนที่ยากจนเข็ญใจ จึงส่งผีมาโม่แป้งให้

เรื่องนี้ภายหลังได้เล่ากันต่อ ๆ มา จนกระทั่งผิดเพี้ยนเกิดเป็นสำนวนในภายหลังว่า "มีเงินใช้ผีโม่แป้ง"




ข้อความต่อไปนี้ ถอดความจาก VDO - Short @chinatalks
#สำนวนจีน #มีเงินก็ใช้ผีโม่แป้งได้ 有钱能使鬼推磨 | Chinatalks เรื่องเล่าจีน
https://youtube.com/shorts/otl1JnevIvA?si=MSeBsBCMPahv5oJv

 

Chinatalks เรื่องเล่าจีน : สำนวนจีน “มีเงินก็ใช้ผีโมแป้งได้”

สำนวนจีนนี้จะมีความหมายอย่างไร.? Chinatalks เรื่องเล่าจีน จะเล่าให้ฟังกันครับ

“มีเงินก็ใช้ผีโม้แป้งได้” มีที่มาจากสำนวนจีนที่ว่า โหย่ว เฉียน เหนิง ฉือ กุ่ย ทุย หมอ

คำว่า โหย่ว หมายถึง มี
        เฉียน หมายถึง เงิน
        เหนิง หมายถึง สามารถ
        ฉือ หมายถึง ใช้
        กุ่ย หมายถึง ผี
        ทุย หมอ หมายถึง โม้แป้ง

ในสำนวนนี้ ผี มีนัยยะ หมายถึง สิ่งที่มีพลังมหาศาล
โม้แป้ง หมายถึง งานที่น่าเบื่อ หรืองานที่ยากลำบาก ซึ่งต้องใช้ความพยายามอย่างมาก

ความหมายของสำนวนจีน มีเงินก็ใช้ผีโม้แป้งได้นี้ บอกเป็นในว่า หากมีเงินมากพลังของเงิน ก็จะทำให้คุณสามารถหาวิธีทำภารกิจที่ยากลำบากให้สำเร็จได้ หรือพลังของเงินสามารถโน้มน้าวใจ ให้คุณทำในสิ่งที่พวกเขาไม่ทำในสถานการณ์ปกติ

ที่มาของสำนวนจีนนี้ มาจากหนังสือนิทานสอนใจ โดย เฝิง เหมิง หลง ในสมัยปลายราชวงศ์หมิง และหนังสือโยหมิงลู่ รวมเรื่องแปลก ตอนผีใหม่ โดย หลิว อี้ ซิ่ง




ในยุคราชวงศ์เหนือใต้ เล่าเรื่องราวเกี่ยวกับผีที่เพิ่งตายใหม่ตนหนึ่ง มีรูปร่างผ่ายผอม หน้าตาซูบเซียว บังเอิญไปเจอกับผีที่เป็นเพื่อนเก่า สมัยเมื่อครั้งยังมีชีวิต เพื่อนเก่าคนนี้ตายไปได้ 20 ปีแล้ว แต่รูปร่างยังดูอ้วนท้วมแข็งแรง

หลังจากผีทั้งสองได้ทักทายกันแล้ว เพื่อนของผีที่เพิ่งตายใหม่ก็ถามว่า
"ทำไมเจ้าถึงดูผ่ายผอมเช่นนี้"

ผีใหม่จึงตอบว่า
"ข้าหิวจนจะทนไม่ไหวแล้ว เจ้าคงรู้เคล็ดลับในการหาอาหารดีๆ ช่วยสอนวิธีให้ข้าหน่อยเถอะ"

เพื่อนผีที่ตายนานแล้วจึงตอบว่า
"เรื่องแค่นี้ง่ายจะตายไป แค่เจ้าไปหลอกคนให้ตกใจกลัว แล้วคนก็จะเซ่นไหว้ให้อาหารเจ้าเอง"

ผีใหม่จึงได้ลองทำตามคำแนะนำ แต่ด้วยความที่ผีใหม่ ไม่ดูบ้านที่จะเข้าไปหลอกให้ดี จึงเข้าไปในบ้านคนยากจนหลังหนึ่งเมื่อผีใหม่เข้าไปในบ้านนั้นแล้ว เห็นในครัวมีแต่โม่หินตั้งอยู่ และมีแป้งที่โม่ค้างอยู่ ผีใหม่จึงจับโม่หินนั้นโม่แป้งไปเรื่อย ๆ เพื่อหวังว่าเจ้าของบ้านจะตกใจกลัว แล้วจะได้นำของเซ่นไหว้มาให้กิน

แต่เมื่อเจ้าของบ้านเห็นว่า โม่หินหมุนได้เอง ก็กลับพูดกับลูกหลานว่า สวรรค์คงสงสารและเห็นใจที่เห็นบ้านพวกเรายากจน จึงส่งผีมาช่วยพวกเราโม่แป้ง ฝ่ายผีใหม่พยายามผลักโมหินให้คนในบ้านกลัวจนเหน็ดเหนื่อย ก็ยังไม่ได้ของเซ่นไหว้ จึงตัดสินใจจากไป

@@@@@@@

เรื่องนี้ภายหลังได้เล่ากันต่อๆมา จนกระทั่งผิดเพื้ยน เกิดเป็นสำนวนที่ว่า “มีเงินก็ใช้ผีโม่แป้งได้”

แล้วทุกท่านเห็นด้วยไหมครับว่า “มีเงินก็ใช้ผีโม่แป้งได้” มาแสดงความเห็นหรือลองเล่าเรื่องราวประสบการณ์ของทุกท่าน ได้ที่ช่องแสดงความคิดเห็นในคลิปนี้

ฟังคลิปจบแล้ว อย่าลืม กดThank  กดLike กดShare กดSubscribe เพื่อเป็นกำลังใจให้ช่อง Chinatalks กันด้วย นะครับ



แปลงเป็นข้อความ โดย
https://www.uniscribe.co/th/transcriptions/7430411479020068864
จากลิงค์ที่ตั้ง (Youtube/shorts Chinatalks)
https://www.youtube.com/shorts/otl1JnevIvA?feature=share
ขอขอบคุณ
https://www.chinatalks.co/learnchinese/สำนวนจีน-มีเงินก็ใช้ผีโม่แป้งได้/

[raponsan]

.




เรียนไทยได้จีน : นิทานสุภาษิตจีน (359)成语故事 (三五九)

นิทานสุภาษิตจีนที่ “เรียนไทยได้จีน” จะนำเสนอในฉบับนี้คือ  有钱能使鬼推磨/有錢能使鬼推磨   yǒu qián néng shǐ guǐ tuī mó (โหย่ว เฉียน เหนิง ฉือ กุ่ย ทุย หมอ)  โดย คำว่า

有yǒu (โหย่ว)  แปลว่า มี

钱/錢qián (เฉียน)  แปลว่า เงิน

能néng (เหนิง)  แปลว่า สามารถ

使shǐ (ฉื่อ)  แปลว่า ใช่ สั่ง

鬼guǐ (กุ่ย)  แปลว่า ผี

推tuī (ทุย)  แปลว่า ผลัก ดัน

磨mó (หมัว)  แปลว่า โม่ โม่ที่ทำจากหิน

เมื่อรวมกันแล้วแปลตรงตัว คือ มีเงินก็สามารถใช้ผีผลักโม่หิน หรือมีเงินก็สามารถใช้ผีปั่นโม่แทน

อย่างที่เราคุ้นเคยกันก็คือ มีเงินก็สามารถจ้างผีโม่แป้งแทนคน มันคือคำเสียดสีเหล่าข้าราชการที่ทุจริต กินสินบาทคาดสินบนนั่นเอง

@@@@@@@

มาอ่านตัวอย่างจากนิทานสุภาษิตจีนนี้กัน

ในช่วงราชวงศ์ฮั่นตะวันออก东汉/東漢 Dōnghàn (ตงฮั่น) กระดาษ纸/紙zhǐ (จื่อ) ได้ถูกพัฒนาขึ้นโดยไช่หลุน 蔡伦/蔡倫 Cài Lún กระดาษคือนวัตกรรมเชิงสร้างสรรค์ของมนุษยชาติ ตั้งแต่ไช่หลุนพัฒนากระดาษขึ้นมา  มันก็อำนวยความสะดวกให้กับงานเขียน การบันทึกตำราและการร่ำเรียนวิชาได้อย่างมาก ทำให้กระดาษได้รับความนิยมอย่างรวดเร็ว กระดาษจึงได้รับการยกย่องจากจีนว่ามันคือสี่สิ่งประดิษฐ์ที่สำคัญในยุคโบราณของจีน

มีเรื่องเล่าว่า ไช่หลุนให้กำเนิดกระดาษได้แล้ว ชีวิตราชการก็ราบรื่น ก้าวหน้าเป็นใหญ่เป็นโต ไช่หลุนมีน้องชายคนหนึ่ง อยากร่ำรวยจากการทำกระดาษบ้าง จึงร่วมมือกับภรรยาร่ำเรียนวิชาการทำกระดาษกับพี่ชาย แต่ทั้งสองขี้เกียจใส่ใจในรายละเอียดต่างๆ เพียงเรียนรู้วิธีการผลิตมาอย่างหยาบๆ

เมื่อพวกเขามาเปิดร้านผลิตกระดาษขายเองบ้าง โดยหวังจะกอบโกยความร่ำรวยจากการขายกระดาษ แต่เพราะพวกเขาผลิตกระดาษไม่มีคุณภาพ กระดาษที่ผลิตได้กองเป็นภูเขาเลากา กลับขายไม่ออกเลย สองสามีภรรยากลุ้มใจ กลางดึกคืนนั้นทั้งสองนั่งจับเข่าคุยกันอยู่หน้ากองกระดาษ 

ทันใดนั้นทั้งคู่ก็ตกลงที่จะทำอะไรสักอย่าง เพื่อให้กระดาษเหล่านี้ขายออกให้ได้ ว่าแล้ว ไม่รอช้า ทั้งสองไปหลังบ้านช่วยกันยกโลงศพมาโลงหนึ่ง (ชาวจีนนิยมเตรียมโลงศพของตัวเองไว้ก่อนตายเสมอ)


ที่มาภาพ https://image.baidu.com/search/detail ?z=0&word=有钱能使鬼推磨


พอเช้าตรู่วันรุ่งขึ้น ชาวบ้านก็ได้ยินเสียงของภรรยาน้องชายไช่หลุนร้องห่มร้องไห้ปานใจจะขาด จึงรู้ว่าเกิดเรื่องใหญ่แล้ว จึงรีบรุดเข้ามาดู ก็เห็นนางร้องห่มร้องไห้อยู่หน้าโลงศพสามี ระหว่างนั้นก็เผากระดาษที่พวกเขาเตรียมการเอาไว้แต่ต้น โดยมีข้อความว่า เงินจำนวนเท่านั้นเท่านี้ กระดาษทองขนาดนั้นขนาดนี้ ซึ่งในตอนนั้นไม่มีใครใส่ใจว่า นางเผากระดาษเหล่านั้นทำไม แต่ทุกคนล้วนเข้าไปปลอบใจนาง และช่วยเหลือนางจัดงานศพ

แต่พอผ่านมาคืนวันที่สอง ทุกคนก็ต้องตกตะลึงปากอ้าตาค้างตัวแข็งทื่อขยับไปไหนไม่ได้ เพราะทุกคนเห็นโลงศพขยับ แล้วผู้ตายก็ผลักโลงศพออกมา เมื่อทุกคนตั้งสติได้ ก็เห็นสองสามีภรรยากอดกันอย่างดีอกดีใจแล้ว จึงเข้าไปห้อมล้อมสอบถามเรื่องราว

น้องชายไช่หลุนจึงเล่าว่า ตอนที่เขาตายไปใหม่ ๆ เขาได้ตกนรกไปพบยมบาลเข้า
ยมบาลเห็นเขามาตัวเปล่า จึงสอบถามว่า เจ้าลงมาทั้งทีไม่มีอะไรติดตัวมาเลยหรือ
เขาตอบไปตามตรงว่าเขายากจน ไม่มี อะไรติดตัวมาหรอก
เขาจึงถูกยมบาลสั่งให้ไปขังคุกผียากไร้ และให้ทำงานโม่แป้งในคุกนรกนั้น

หลังผ่านคืนแรกไป ยมบาลก็มาหา และสั่งให้ปล่อยตัว
เขาแปลกใจจึงถามยมบาลไปว่า ทำไมถึงปล่อยตัวเขาออกมา
ยมบาลตอบว่า ตั้งแต่เมื่อวานจนเดี๋ยวนี้ เมียของเจ้าได้ส่งเงินส่งทองมากมายให้กับข้า
เพื่อเป็นการตอบแทน ข้าก็เลยปล่อยเจ้าออกมา พร้อมกับบอกว่า ข้ายังไม่ถึงคราวตาย จึงจะส่งข้ากลับมาคืน

ข้าก็ถามต่อว่า แล้วโม่หินนั้นใครจะเป็นคนโม่ต่อเล่า
ยมบาลตอบว่า เดี๋ยวก็ให้ผียากไร้คนถัดไปมาโม่ต่อ ดังนั้นข้าจึงกลับขึ้นมายังโลกมนุษย์นี่ไง

เมื่อชาวบ้านได้ฟังแล้ว ก็เชื่อครึ่งไม่เชื่อครึ่ง แต่เรื่องนี้ก็อย่างว่า ไม่เชื่ออย่าลบหลู่

ดังนั้นภายหลังต่อมา กระดาษของสองสามีภรรยาก็ถูกขายเกลี้ยง และกระดาษที่ใช้เพื่อการเขียนและการบันทึก ก็กลายมาเป็นส่วนหนึ่งของพิธีกรรมต่าง ๆ ของจีนนั่นเอง


ที่มาภาพ https://image.baidu.com/search/detail ?z=0&word=有钱能使鬼推磨


ข้อคิดจากประโยคสุภาษิตนี้

成语比喻：意想不到的好運。

成語比喻：意想不到的好運。

Chénɡyǔ bǐyù：Yì xiǎnɡbùdào de hǎo yùn.

เฉิงยหวี่ ปี่ยวี่: อี้ เสี่ยงปู๋เต้า เตอะ ห่าว ยวิ่น

สุภาษิตเปรียบว่า โชคดีที่คาดไม่ถึง

ประโยคตัวอย่างที่ใช้สำนวนสุภาษิตนี้ เช่น

‌穷人真的无法和富有竞争，因为有钱能使鬼推磨‌。在竞争激烈中，金钱优势往往决定胜负‌。

窮人真的無法和富有競爭，因為有錢能使鬼推磨。在競爭激烈中，金錢優勢往往決定勝負。

Qiónɡ rén zhēn de wúfǎ hé fùyǒu jìnɡzhēnɡ, yīnwèi yǒu qián nénɡ shǐ ɡuǐ tuī mó. Zài jìnɡzhēnɡ jīliè zhōnɡ, jīnqián yōushì wǎnɡwǎnɡ juédìnɡ shènɡfù.

ฉฺยงเหริน เจิน เตอะ อู๋ฝ่า เหอ ฟู่โหย่ว จิ้งเจิง, อินเว่ย โหย่ว เฉียน เหนิง ฉือ กุ่ย ทุย หมัว. ไจ้ จิ้งเจิง จีเลี่ย จง, จินเฉียน โยว ฉื้อ หวางหว่าง เจว๋ติ้ง เฉิ้งฟู่

คนจนไม่อาจไปแข่งขันกับคนรวย เพราะมีเงินจ้างผีโม่แป้งแทนคนได้ ดังนั้นในสภาพการแข่งขันอันดุเดือด ความได้เปรียบทางการเงิน จึงมักจะกำหนดชัยชนะหรือความพ่ายแพ้ได้



ขอบคุณที่มา : https://www.matichon.co.th/local/education/news_5319339
ผู้เขียน : ศูนย์ภาษาและวัฒนธรรมจีนสิรินธร มฟล. | 12.08.25 > 12:03 น.

[raponsan]

.



มีเงินใช้ผีโม่แป้ง
ในความเป็นไป โดย วรศักดิ์ มหัทธโนบล

 

มีเงินใช้ผีโม่แป้ง เป็นสำนวนจีนที่ไทยเรารู้จักและใช้กันอยู่เสมอ ความหมายของคำนี้ก็คือ หากใช้เงินเป็นเครื่องล่อใจ ก็สามารถว่าจ้างคนทุกคนให้ทำงานต่างๆ ที่เป็นประโยชน์แก่ผู้ว่าจ้างได้ ไม่ว่าผู้รับจ้างจะเต็มใจหรือรู้สึกผิดหรือไม่ก็ตาม

ที่ว่าเป็นสำนวนจีนเพราะคำว่า  "โม่” ชี้ให้เห็นกิริยาของบุคคลที่กำลังทำการบดสิ่งใดสิ่งหนึ่ง โดยทำผ่านเครื่องมือชนิดหนึ่งที่เรียกว่า เครื่องโม่แป้ง ซึ่งเป็นเครื่องมือที่ชาวจีนใช้สำหรับทำอาหารหรือของกินบางบางประเภท

เครื่องโม่แป้งนี้ทำจากหินมีรูปร่างเป็นแผ่นหนากลมประกบกันสองส่วน โดยส่วนฐานจะถูกเซาะให้เป็นร่องรอบวงที่เทลาดลงเล็กน้อย แล้วข้างหนึ่งของร่องนี้จะถูกเซาะเป็นปากเพื่อให้สิ่งที่ถูกโม่ไหลออกได้ อีกส่วนหนึ่งเป็นส่วนที่อยู่ด้านบนที่ตั้งทับส่วนฐานขึ้นไป ส่วนนี้จะเล็กกว่าส่วนฐาน และด้านบนจะถูกเซาะให้เว้าเป็นแอ่งตื้นๆ แล้วตรงกลางจะถูกเจาะเป็นรูที่มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางกว้างกว่าหนึ่งนิ้ว โดยตรงขอบจะมีแท่งไม้ปักอย่างมั่นคง แท่งไม้นี้คือมือจับใช้สำหรับจับให้ส่วนด้านบนนี้หมุนไปได้

เวลาใช้เครื่องโม่นั้น ผู้ใช้จะใส่วัตถุดิบที่ต้องการจะโม่ลงไปในรูตรงกลางด้านบน วัตถุดิบนี้จะแช่อยู่ในน้ำ ดังนั้น เวลาตักวัตถุดิบนี้เพื่อหยอดลงรูจะมีน้ำปิ่มๆ อยู่ด้วย น้ำนี้จะมากเกินไปก็ไม่ได้ น้อยเกินไปก็ไม่ดี เพราะถ้ามากเกินไปแล้ว วัตถุดิบที่ถูกบดเป็นเนื้อแป้งจะเหลวเกินไปจนใช้ไม่ได้ แต่ถ้าน้อยเกินไปเนื้อแป้งก็จะหยาบหรือไม่เนียน

ส่วนวิธีโม่นั้นก็คือ เมื่อหยอดวัตถุดิบลงในรูปแล้ว คนที่โม่ก็จะจับแท่งไม้แล้วหมุน ตอนที่หมุนไปวัตถุดิบที่อยู่ในรูจะค่อยเบียดตัวลงไปที่ฐานด้านล่าง และน้ำที่หล่อเลี้ยงจะดันให้วัตถุดิบนั้นเบียดแทรกเข้าไปในรอยต่อของหินสองก้อนบนล่าง เมื่อเครื่องโม่ถูกหมุนไปเรื่อยๆ วัตถุดิบก็จะถูกบดและค่อยๆ ซึมไหลออกมาจากรอยต่อที่ว่า คือกลายเป็นเนื้อแป้งที่ข้นเหลว แล้วไหลลงร่องไปออกปากทาง โดยด้านล่างจะมีภาชนะรองรับแป้งเหลวนั้นเอาไว้

สมมติว่าวัตถุดิบนั้นคือข้าวเหนียว สิ่งที่ซึมออกมาก็จะเป็นเนื้อแป้งข้าวเหนียวที่มีเนื้อเนียนละเอียด คล้ายๆ กับเวลาที่เราผสมแป้งมันกับน้ำแล้วตีให้ข้นเหลว เนื้อแป้งที่ข้นเหลวนี้เองที่จะถูกนำไปทำเป็นขนมหรือของกินชนิดต่างๆ ตามวัตถุประสงค์ของคนที่โม่

@@@@@@@

ที่สู้เขียนสาธยายมานี้ก็เผื่อว่าคนรุ่นใหม่จะสนใจใคร่รู้ ว่าในอดีตนั้นคนเขาทำอาหารหรือขนมบางชนิดกันอย่างไร เพราะเดี๋ยวนี้การใช้เครื่องโม่แบบนี้ได้ลดน้อยถอยลงไปมากแล้ว มีแต่ใช้เครื่องโม่หรือเครื่องบดไฟฟ้าที่สะดวกรวดเร็วกว่า แถมยังไม่กินแรงเหมือนกับที่ใช้เครื่องโม่ ที่คิดถึงทีไรเป็นรู้สึกเหนื่อยขึ้นมาทันที

คือในสมัยเด็กนั้น ที่บ้านมีเครื่องโม่ขนาดใหญ่มาก เวลาโม่ไม่ได้ใช้มือจับแท่งไม้แล้วนั่งหมุนดังที่กล่าวไปข้างต้น แต่เครื่องโม่ขนาดใหญ่นี้เขาจะทำมือจับเป็นแท่งไม้ยาวราวสองฟุตยื่นออกจากด้านข้าง แท่งไม้นี้มีขนาดพอเหมาะให้มือที่กำได้พอดี และมีเชือกผูกโยงขึ้นไปติดกับขื่อหรืออะไรอื่นที่อยู่ด้านบน เชือกนี้จะเป็นตัวช่วยในการหมุนเครื่องโม่ ขณะที่โม่ต้องมีคนคอยช่วยหยอดวัตถุดิบลงรู ส่วนคนที่โม่ก็โม่ไปสถานเดียว

ที่ว่ารู้สึกเหนื่อยก็เพราะว่า สำหรับเด็กแล้วเครื่องโม่เป็นอะไรที่หนักมาก ซึ่งไม่ต่างกับการผลักก้อนหินหนักๆ ไปข้างหน้า หมุนได้ไม่กี่ทีมือไม้เกร็งไปหมด แต่เข้าใจว่าที่ผู้ใหญ่ให้เด็กหมุนนั้นคงต้องการสอนให้เด็กคุ้นชินแต่เนิ่นๆ พอโตเป็นผู้ใหญ่จะได้ทำเป็นและไม่เหนื่อย

นอกจากจะสาธยายเพื่อให้คนรุ่นใหม่ได้รู้จักแล้ว อีกด้านหนึ่งก็เพื่อต้องการให้รู้ว่า การโม่แป้งนั้นถือเป็นงานที่ต้องใช้แรงและเวลามาก ยิ่งทำมาก แรงที่ใช้ก็ยิ่งมาก เช่น ถ้าจะทำเต้าหู้แล้ว วัตถุดิบที่ใช้ก็คือถั่วเหลือง (ที่แช่อยู่ในน้ำ) เวลาทำก็ต้องทำมากเพราะเอาไปขาย และคงไม่มีบ้านไหนทำเต้าหู้ไว้กินเองให้เปลืองแรง สู้ซื้อกินไม่ได้ ทั้งถูกกว่าและสะดวกกว่า เป็นต้น

การที่การโม่แป้งต้องใช้แรงมากนี้ หากไม่ใช่เพราะเป็นอาชีพหรือเนื่องในโอกาสพิเศษแล้ว คงไม่มีใครทำในเวลาปกติเป็นแน่ และเพราะเป็นงานที่ต้องใช้แรงมาก ถ้าจ้างคนอื่นมาโม่แทนได้ก็จะจ้าง


ขอบคุณภาพจาก https://www.blockdit.com/posts/602aa60fa4ace8415e92c9ab


เพราะฉะนั้น สำนวนที่ว่า  “มีเงินใช้ผีโม่แป้ง”  จึงเกิดขึ้น แต่สำนวนนี้ก็มีที่มาเหมือนกัน

ในที่นี้ขอยกเอาคำบอกเล่าที่ปรากฏในเว็บไซต์ของราชบัณฑิตมาถ่ายทอดต่ออีกโสดหนึ่ง ที่เล่าว่า มีผีผอมอดอยากตนหนึ่งได้รับคำแนะนำจากผีที่ตายไปก่อนว่า ถ้าเที่ยวหลอกหลอนมนุษย์ ก็จะได้ของเซ่นไหว้ดี ๆ

ผีผอมตนนั้นจึงรีบทำตาม แต่เป็นเพราะอารามผลีผลามจึงเข้าไปในบ้านของชายยากจน เมื่อเข้าไป เห็นในครัวมีแต่โม่หินตั้งอยู่ มีแป้งที่โม่ค้างอยู่ จึงจับโม่หินนั้นโม่แป้งไปเรื่อยๆ เพื่อให้เจ้าของบ้านกลัวเสียง ฝ่ายเจ้าของบ้านกลับคิดว่าสวรรค์เห็นใจตนที่ยากจนเข็ญใจ จึงส่งผีมาโม่แป้งให้ เรื่องนี้ภายหลังได้เล่ากันต่อๆ มา จนกระทั่งผิดเพี้ยนเกิดเป็นสำนวนในภายหลังว่า มีเงินใช้ผีโม่แป้ง

เรื่องเล่าจบลงเพียงเท่านั้น เราจึงไม่รู้ว่าเจ้าของบ้านจ่ายเงินให้ผีตนนั้นหรือไม่ แต่ดูแล้วน่าจะจ่ายมากกว่าไม่จ่าย ไม่เช่นนั้นสำนวนที่ว่าคงไม่เกิดขึ้น เพียงแต่อาจจ่ายในรูปของอาหาร คล้ายเป็นเครื่องเซ่นอะไรทำนองนั้น

คำว่า มีเงินใช้ผีโม่แป้ง นี้มาจากคำจีนคำว่า โหย่วเฉียนเหนิงสื่อกุ่ยทุยม่อ (有钱能使鬼推磨) และเรื่องเล่าข้างต้นก็เป็นเรื่องเล่าจากจีน ดังนั้น คำคำนี้จึงใช้กันเป็นปกติในจีน แล้วไทยเราก็รับเอาคำนี้มาใช้บ้าง เพราะไทยเรามีชาวจีนเข้ามาอาศัยอยู่มาก จึงง่ายที่จะรับเอาอะไรจากจีนมาใช้ไปด้วย

แต่สังเกตไหมว่า การใช้ของไทยเราไม่ค่อยใช้ในเชิงส่วนตัวกับใครมากนัก เวลาจะใช้ให้ใครทำอะไรให้หากไม่ไหว้วานก็จะว่าจ้างกันตรงๆ แต่กับนักการเมืองแล้วสำนวนนี้จะถูกนำมาใช้กันมาก และใช้มานานหลายสิบปีแล้ว โดยเฉพาะในช่วงสิบกว่าปีมานี้สำนวนนี้จะถูกใช้กันมากเป็นพิเศษ เพราะมีการใช้เงินซื้อนักการเมืองกันอย่างแพร่หลาย

@@@@@@@

แน่นอนว่า พรรคที่ถูกวิจารณ์ในเรื่องนี้คือพรรคการเมืองขนาดใหญ่พรรคหนึ่ง ที่เจ้าของพรรคเป็นมหาเศรษฐี กล่าวกันว่า นอกจากนักการเมืองเหล่านี้จะได้เงินเดือนจากตำแหน่งที่ตนดำรงอยู่แล้ว ก็ยังได้จากเจ้าของพรรคต่างหากอีกด้วย ยกเว้นแต่ในช่วงที่ไม่มีสภาผู้แทนราษฎรเท่านั้น

นอกจากนี้ หากเจ้าของพรรคต้องการให้กฎหมายฉบับใดฉบับหนึ่งผ่านสภาด้วยแล้ว ก็จะจ่ายให้อีกเป็นกรณีพิเศษ เพื่อให้นักการเมืองเหล่านี้ยกมือให้กฎหมายผ่านสภาไปได้ จนเรียกได้ว่า เจ้าของพรรคต้องการอะไรก็สามารถใช้เงินซื้อนักการเมืองเหล่านี้ได้อย่างง่ายดาย

จนกลายเป็นที่มาของการนำสำนวน  “มีเงินใช้ผีโม่แป้ง”  มาใช้กับนักการเมืองเหล่านี้

การใช้ดังกล่าวจึงมีความเหมาะสมยิ่ง เพราะนอกจากเจ้าของพรรคจะรู้ดีว่านักการเมืองเหล่านี้สามารถใช้เงินซื้อได้แล้ว ตัวนักการเมืองก็แสดงให้เห็นด้วยว่าตนเองก็ต้องการเงิน จนถึงขนาดที่เจ้าของพรรคเอาลูกตัวเองมากุมพรรค นักการเมืองเหล่านี้ก็ยอมจนไร้ศักดิ์ศรี

จึงไม่เป็นที่สงสัยเลยว่า หากเจ้าของพรรคนี้เกิดตายไปในวันหนึ่ง พรรคนี้ก็คงแตกเป็นแน่แท้ และผีพวกนี้ก็คงเร่ร่อนไปหานายใหม่ที่มีเงินจ้างให้ “โม่แป้ง” ต่อไป 


ขอบคุณ : https://mgronline.com/daily/detail/9650000036092
เผยแพร่ : 15 เม.ย. 2565 ,16:41 | ปรับปรุง : 15 เม.ย. 2565 ,16:41 | โดย : ผู้จัดการออนไลน์